Có nên uống dầu cá quanh năm hay theo từng giai đoạn?

Việc bổ sung dầu cá để cung cấp omega-3 là một phương pháp phổ biến nhằm hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ và thị lực, tuy nhiên nhu cầu sử dụng thực tế phụ thuộc vào chế độ ăn uống và tình trạng sức khỏe của mỗi cá nhân [1]. Hiện nay, không có bằng chứng khoa học nào bắt buộc người dùng phải ngắt quãng khi uống dầu cá, nhưng việc bổ sung liên tục quanh năm không phải là lựa chọn cần thiết cho tất cả mọi người [2].

Key takeaways

• Người ăn cá béo 2–3 lần mỗi tuần thường đã nhận đủ lượng omega-3 cần thiết từ thực phẩm tự nhiên [1, 2].
• Liều bổ sung an toàn cho người trưởng thành dao động từ 250–2.000 mg EPA và DHA mỗi ngày [2].
• Người ít ăn cá có thể cân nhắc bổ sung đều đặn quanh năm với liều thấp [2].
• Người có bệnh lý tim mạch, rối loạn lipid máu hoặc phụ nữ mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ để cá nhân hóa liều dùng [1, 2].
• Dùng quá liều dầu cá có thể gây tác dụng phụ như ợ tanh, buồn nôn, tiêu chảy hoặc tăng nguy cơ chảy máu [1, 2].

Tùy chỉnh lộ trình bổ sung theo nhu cầu cơ thể

Quyết định sử dụng dầu cá quanh năm hay theo từng giai đoạn nên dựa trên sự cân bằng giữa chế độ ăn và nhu cầu sinh lý. Đối với những người trưởng thành khỏe mạnh, việc duy trì chế độ ăn có cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần là giải pháp ưu tiên để cung cấp EPA và DHA tự nhiên [1, 2]. Trong trường hợp này, việc bổ sung thêm viên dầu cá có thể không mang lại lợi ích rõ rệt [1]. Ngược lại, những người ít ăn cá hoặc đang trong giai đoạn căng thẳng, ăn uống kém có thể sử dụng dầu cá ngắn hạn từ 1–3 tháng hoặc bổ sung đều đặn quanh năm với liều thấp [2].

Đối với các nhóm đối tượng đặc biệt như người bị rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch hoặc viêm khớp dạng thấp, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung dầu cá lâu dài [2]. Tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn bắt buộc cho mọi bệnh nhân tim mạch và không thể thay thế thuốc điều trị hay lối sống lành mạnh [1]. Phụ nữ mang thai cũng là nhóm cần chú trọng bổ sung omega-3, đặc biệt là DHA, để hỗ trợ sự phát triển não bộ và thị giác của thai nhi [2]. Trước khi bắt đầu sử dụng, người dùng nên kiểm tra kỹ nhãn sản phẩm, vì một viên dầu cá thông thường 1.000 mg thường chỉ chứa khoảng 300 mg EPA và DHA [1, 3].

Lưu ý về an toàn và cách sử dụng

Việc bổ sung dầu cá cần được thực hiện thận trọng để tránh các tác dụng phụ không mong muốn. Người đang sử dụng thuốc chống đông máu như aspirin hoặc warfarin, cũng như những người chuẩn bị phẫu thuật, cần hỏi ý kiến bác sĩ vì omega-3 có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu [1, 2]. Ngoài ra, để hạn chế tình trạng ợ tanh hoặc khó chịu đường tiêu hóa, người dùng nên uống dầu cá sau bữa ăn, đặc biệt là các bữa ăn có chứa chất béo [1]. Để đảm bảo chất lượng, các chuyên gia khuyến nghị chọn sản phẩm có chứng nhận kiểm định uy tín như USP, NSF hoặc IFOS và bảo quản nơi mát, tránh ánh sáng trực tiếp để ngăn ngừa tình trạng oxy hóa [2].

Why it matters